Bezpośrednim impulsem, który skierował moje działania na tematykę żydowską był telefon do naszego Stowarzyszenia, a właściwie personalnie do mnie z prośbą o pomoc przy renowacji i  ogrodzeniu Kirkutu znajdującego się w Bodzentynie. Nie pamiętam nazwiska kto dzwonił w każdym razie powoływał się na osobę mieszkającą w Szwecji mocno zainteresowaną losami cmentarza żydowskiego w Bodzentynie. Kirkut jest jedynym śladem obecności społeczności żydowskiej w Bodzentynie. Wtedy wydawało mi się, że ja sama nie wiele mogę, że powinna tą sprawą zająć się Gmina. Kilka miesięcy później w trakcie rozmów z Burmistrzem Bodzentyna o problemach naszego Stowarzyszenia zagadnęłam o Kirkut i wspomniałam o programie Dla tolerancji Fundacji Batorego i że w ramach tego programu można by coś zrobić z cmentarzem. W sprawie cmentarza Burmistrz  rozłożył bezradnie ręce, ale zapytał mnie czy znam historię Dawida Rubinowicza. Nie znałam, w domu okazało się, że mam Pamiętnik Dawida Rubinowicza . Przeczytałam go i pomyślałam że to jest to o co mi chodzi. Pracuję z dziećmi, a to jest pamiętnik pisany przez chłopca, prawie rówieśnika mojej córki. Zresztą nie bez znaczenia jest fakt, że jej również bardzo się spodobał pomysł odszukania śladów Dawida kierując się jego pamiętnikiem. W takiej sytuacji nie miałam wyjścia tylko zdecydować się na realizację tego projektu.

Kilka lat temu Max Szafir, urodzony w Bodzentynie, zwrócił się do mnie z prośbą, żebym korzystając ze swojego dziennikarskiego doświadczenia, opisała jego losy przedwojenne, oraz ocalenie z Zagłady. To właśnie ten będący w trakcie realizacji projekt sprowadził mnie do Bodzentyna na początku maja 2008. Tamtego lata podjęłam się zadania stworzenia strony internetowej upamiętniającej żydowską społeczność Bodzentyna i zgodnie z życzeniem Maxa wystąpiłam z listem do lokalnych władz. Max już od dłuższego czasu miał nadzieję, iż w jakiś sposób zniszczony cmentarz żydowski zostanie wykarczowany i otoczony płotem. Zastanawialiśmy się czy będzie możliwe podjęcie wspólnych działań.

25 sierpnia otrzymałam list od Jana Pałysiewicza. Była to odpowiedź na mój apel. Biorąc udział w Dniach Dawida Rubinowicza w 2008 powzięłam przekonanie aby wspierać tutejsze już wcześniej podjęte inicjatywy. Od tamtego czasu podziwiam ciężką pracę oraz oddanie ludzi z Towarzystwa Dawida Rubinowicza.  Max Szafir poprosił Szwedzki Komitet Przeciw Antysemityzmowi, SKPA, aby pomógł zbierać fundusze na odnowienie cmentarza. Współpracując z Leną Jersenius, dyrektor SKPA, i pozostając w kontakcie z ludźmi spokrewnionymi z byłą społecznością żydowską Bodzentyna, miałam sposobność przekazywać im dobre nowiny o postępujących w Bodzentynie pracach.

W moim przekonaniu wspaniała praca, której owoce możemy teraz podziwiać, doszła do skutku w wyniku splotu sprzyjających wydarzeń i dzięki ludziom. Jestem wdzięczna że jestem jego częścią.

Ewa Wymark

niezależna dziennikarka szwedzka