III Dni Dawida Rubinowicza

            Drodzy Państwo III Dni Dawida Rubinowicza miały rozpocząć się 2 września od polsko-szwedzkiej konferencji szkoleniowej dla nauczycieli. Los jednak a dokładnie mówiąc marszałek województwa świętokrzyskiego Adam Jarubas sprawił nam miłą niespodziankę wychodząc z inicjatywą rozdania 46 tysięcy egzemplarzy nowego wydania „Pamiętnika Dawida Rubinowicza” wszystkim gimnazjalistom województwa świętokrzyskiego w dniu rozpoczęcia nowego roku szkolnego 1 września 2010. Dzień ten stał się więc prawdziwym rozpoczęciem III Dni Dawida Rubinowicza. Nasze wydanie pamiętnika nosi tytuł „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – reszta nie jest milczeniem” i składa się z czterech tekstów: informacji o odnalezieniu pamiętnika w 1957 roku w Bodzentynie, właściwego tekstu pamiętnika, zbioru reportaży z 1960 roku napisanego przez Jerzego Janickiego i Bronisława Wiernika, w którym autorzy opisują spotkania z ludźmi, którzy znali Dawidka przed i w czasie wojny oraz studium porównawczego o warunkach życia w Bodzentynie w latach 1939-42, napisanego przez szwedzką dziennikarkę Ewę Wymark.

            W następnych dniach wszystko potoczyło się zgodnie z naszymi zamierzeniami. 2-3 września odbyła się konferencja szkoleniowa dla nauczycieli z woj. Świętokrzyskiego: „Jak uczyć o holokauście”. Wzięło w niej udział ponad 20 nauczycieli szkół gimnazjalnych z naszego regionu. Pierwszego dnia Wiesława Młynarczyk zaprezentowała metody nauczania o Holokauście natomiast drugiego dnia najpierw Mikael Enoksson poinformował o tym jak Szwedzi edukują a następnie edukatorzy ze Szwecji w ramach wspólnych warsztatów pracowali z naszymi nauczycielami. W tym miejscu chciałbym gorąco podziękować Szwedzkiemu Komitetowi Przeciwko Antysemityzmowi, współorganizatorowi konferencji, oraz jego szefowej Lenie Jersenius.

            W sobotę 4 września zaplanowaliśmy odsłonięcie na cmentarzu żydowskim w Bodzentynie pomnika poświęconego członkom rodziny Maxa Szafira. Niestety ciężka i niespodziewana choroba syna Maxa nie pozwoliła jemu, dzieciom i wnukom przybyć do Bodzentyna. W związku z tym zebraliśmy się z ks. Leszkiem Sikorskim na cmentarzu aby pomodlić się za Maxa i jego bliskich. W godzinach popołudniowych przenieśliśmy się do Zagrody Czernikiewiczów przy ulicy 3 Maja w Bodzentynie.

            Spotkanie z Jadwigą Płonką, córką Kazimierza i Marii Zygadlewiczów, pozwoliło nam poznać historię i losy jej rodziców, jedynych mieszkańców Bodzentyna uhonorowanych odznaczeniem „Sprawiedliwy wśród narodów świata”. Państwo Zygadlewiczowie zasługują na pamięć i uznanie z racji szlachetnego czynu polegającego na udzieleniu przez 1,5 roku schronienia Żydowi z Łodzi Józefowi Rubinowiczowi. Historia Rubinowicza ocalonego z Zagłady przez Zygadlewiczów już niedługo dostępna będzie na naszej stronie internetowej.

            Gościem następnego spotkania była Ewa Wymark, szwedzka dziennikarka, autorka tekstu będącego częścią nowego wydania Pamiętnika a dotyczącego warunków życia w Bodzentynie w latach 1939-42. Ewa napisała swój tekst na postawie 15 sfilmowanych rozmów z Żydami mieszkającymi w Bodzentynie w tychże latach. Dziesięcioro z nich to osoby urodzone i zamieszkałe w Bodzentynie przed wojną. Pięcioro to Żydzi, których w czasie wojny deportowano do Bodzentyna z Płocka. Ewa pokazała nam fragmenty filmów oraz opowiedziała o tragicznych warunkach egzystencji w getcie w Bodzentynie. Tych, którzy chcą się dowiedzieć więcej na ten temat zapraszam do przeczytania tekstu Ewy Wymark zatytułowanego „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – Bodzentyn 1939 - 1942. Studium porównawcze”.

            Ostatni punktem programu III Dni Dawida Rubinowicza był spektakl „Trzy Kultury” w reżyserii Doroty Anyż. Świetne przedstawienie prezentujące kultury polską, żydowską i cygańską zgodnie ze sobą egzystujące na pięknej, świętokrzyskiej ziemi. Przedstawienie operujące tekstami poetów ludowych w zaskakujących interpretacjach. Ludowe melodie w nowoczesnych aranżacjach to dzieło Piotra Resteckiego oraz towarzyszących mu muzyków. Wspaniałe i zaskakujące widowisko godne tego aby promowało nasz region na największych imprezach w kraju i zagranicą. Gratulacje dla wszystkich jego twórców.

            Gorące podziękowania dla Muzeum Wsi Kieleckiej za udzielenie nam gościny w  pięknej Zagrodzie Czernikiewiczów.

Jan Pałysiewicz