Drugie Dni Dawida Rubinowicza

Drugie Dni Dawida Rubinowicza mające  miejsce od 26.08.2009 do 30.08.2009 na pięć dni odmieniły Bodzentyn. Gród Nasz stał się siedliskiem wydarzeń kulturalnych wysokiej klasy. Dzięki wysiłkom organizatorów – Towarzystwa Dawida Rubinowicza, Stowarzyszeniu Na Rzecz Odnowy Wsi „Odnowica”, Urzędowi Miasta i Gminy Bodzentyn, Stowarzyszeniu im. Jana Karskiego, Towarzystwu Przyjaciół Bodzentyna i osobiście pana Stefana Rachtana oraz wszystkich ludzi dobrej woli miały niezwykle okazały przebieg. A zaczęło się wszystko w środę o 15.00 kiedy to w obecności przedstawicieli trzech wyznań : księdza Leszka Sikorskiego, Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha i ewangelickiego pastora Janusza Daszuty odbyła się rededykacja cmentarza żydowskiego przywróconego do życia wspólnym staraniem mieszkańców Bodzentyna. Licznie zgromadzeni goście z Polski i zagranicy wśród, których byli Przewodnicząca Szwedzkiego Komitetu Przeciw Antysemityzmowi Lena Jersenius, znana szwedzka dziennikarka i inicjatorka projektu  Ewa Wymark , attache kulturalny ambasady USA J. Briganti mogli wziąć udział w otwartej przez burmistrza Stanisława Marka Kraka , a prowadzonej przez Bogdana Białka ceremonii.  Naprawdę wzruszająca była chwila kiedy cmentarz wrócił na należne mu miejsce w świadomości mieszkańców Bodzentyna. Dla tych, którzy nie mogli uczestniczyć osobiście przewidziana była transmisja przez Radio i Telewizję Kielce. Później wspólne modły przedstawiciel trzech religii przypieczętowały tę doniosłą uroczystość. Dzień zakończył koncert Meynarda Gerbera kantora mieszkającego na stałe w Sztokholmie i zespołu Piotra Kowalika.

Czwartek był dniem poświęconym Dawidowi Rubinowiczowi i jego Pamiętnikom. Już od godziny 16.00 można było obejrzec na sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej im . A. Wacińskiego wystawę prac związanych z Dawidkiem i jego czasami, w klimat tamtego przedwojennego miasteczka wprowadzały prace fotografii otworkowej wykonane przez Stowarzyszenie "Odnowica" pod kierunkiem Krystyny Nowakowskiej. Można tezbyło zobaczyc orginalny szyld sklepu z dawnego Bodzentyna.Były też prezentowane prace malarza związanego z naszym miastem Józefa Fąfarskiego. Następnie uczniowie z gimnazjum pod kierunkiem pań Haliny Mazur i Urszuli Sokół przedstawilprzedpremierowy spektakl według  jednoaktowej sztuki pod tytułem "Bób Dawidka" napisanej przez J Domżała pod wpływem pamiętników Dawida. Spektakl przygotowany z dużym smakiem został gorąco przyjęty przez publiczność zarówno miejscową jak i gości zagranicznych. W tym samym dniu można było obejrzeć wstrząsający film Konrada Weisa poświęcony pamiętnikom Dawida , wstrząsający ten dokument zrealizowany przez Niemca jest próba zadośćuczynienia przeszłości. Tuż po nim publiczność mogła wysłuchać reportażu radiowego Krzysztofa Kąkolewskiego i Andrzeja Mularczyka "Wyjście z Bodzentyna" w którym zawarte byłyrelacje świadków znających Dawida Rubinowicza.Dzien wieńczyła sztuka teatralna przygotowana przez Dorote i Artura Anyżów oprtej na Pamiętnikach. Spektakl był pokazywany wielokrotnie także i za granicą - we Francji z dużym powodzeniem, tak tez było i tym razem.

Piątek był dniem odpoczynku, trzeci dzień Dawida Rubinowicza rozpoczęła młodzież z Woli Jachowej pokazując bodzentyńskiej publiczności Biesiadę Żydowską - brawurową inscenizację obyczajów , kultury i humoru żydowskiego. Spektakl porwał zgromadzoną publiczność ,a wyrazem uznania dla twórców tego widowiska pani Bernadety Mechelewskiej, oraz występującego w roli karczmarza księdza z Woli Jachowej  były wspólne tańce publiczności wraz z zespołem. Następnie publiczność mogła obejrzeć film Jolanty Dylewskiej "Po-Lin" nostalgiczny obraz pokazujący zaginiony świat miasteczek żydowskich. Ukoronowaniem  dnia był występ Kabaretu Artura Hofmana i aktorów z Teatru Żydowskiego. Profesjonalny ten wysęp rozbawił publicznośc do łez, myślę że takiej klasy kabaretu Bodzentyn jeszcze nie widział , a widział już wiele.

Sobota 29.08.2009 była dniem poświęconym wydanej staraniem Towarzystwa Dawida Rubinowicza książki autorstwa Goldie Szachter –Kalib . Tutaj kilka słów objaśnienia, Goldie Szachter to jedna z nielicznych mieszkanek Bodzentyna , narodowości żydowskiej, której udało się przeżyć piekło okupacji. Córka najbogatszego Żyda bodzentyńskiego Nusyma Szachtera, mieszkająca dzisiaj w USA po czterdziestu niemal latach spisała swoje wspomnienia z dzieciństwa i wydała je  w  Stanach Zjednoczonych. Prezes Towarzystwa Dawida Rubinowicza Jan Pałysiewicz wraz małżonką Emilią przetłumaczyli z wielką starannością ten niezwykle cenny dla mieszkańców Bodzentyna tekst na język polski. Nasze Towarzystwo zaś wydało tę książkę drukiem, pozwalając bodzentyniakom przypomnieć sobie zaginiony świat przedwojennego Bodzentyna. Czwarty dzień rozpoczęło sprawozdanie uczniów gimnazjum z projektu zapoczątkowanego jeszcze w wakacje , a mającego na celu odszukanie ludzi opisanych w książce pani Szachter. Projekt ten przewidziany jest na kilka lat , ale już dzisiaj można powiedzieć, że przyniósł obiecujące rezultaty. Następnym punktem programu była dyskusja mieszkańców Bodzentyna po przeczytaniu książki i konfrontacja ich własnych wspomnień z tymi zawartymi na kartach książki. Ponad godzinę trwająca dyskusja przyniosła wiele cennych spostrzeżeń  i faktów niezmiernie ciekawych i będących materiałem do dalszych działań Towarzystwa Dawida Rubinowicza. Główną  pozycją sobotniego wieczoru był spektakl na podstawie książki  „ Z Bodzentyna do Auschwitz i Bergen-Belsen” przygotowany przez znamienitych artystów kieleckich : Dorotę I Artura Anyżów. Przedstawienie zrealizowane przez aktorów Studia Muzyczno-Teatralnego Jazz Club, było wielkim sukcesem , wywołującym u publiczności przysłowiową gęsią skórkę. Po spektaklu publiczność długo jeszcze biła brawo artystom ,którzy tego wieczoru dostarczyli wszystkim zgromadzonym niepowtarzalnych wrażeń. Dzień zakończony został oficjalnymi podziękowaniami  i wręczeniem drobnych upominków gościom zagranicznym, wśród nich były dwa obrazy podarowane na ten cel przez paryskiego artystę Stanisława Wójcikowskiego mającego bodzentyńskie korzenie i czującego duży sentyment do rodzinnego miasta. Szczególne podziękowania należą się również pani Halinie Borowiec Dyrektorce Szkoły Podstawowej ,  w  której odbywała się większość  imprez  Drugich Dni Dawida Rubinowicza.

Dnia 30.08.2009 roku w przededniu 70 rocznicy wybuchu II Wojny Światowej Bodzentyn uczcił pamięć pomordowanych mieszkańców gminy Bodzentyn.  Było to jednocześnie zakończenie Dni Dawida Rubinowicza  trwających od 26sierpnia. Na Rynku Górnym przed pomnikiem Świętego Floriana koncertem  Młodzieżowej Orkiestry Dętej rozpoczęła się uroczystość  upamiętniająca tę doniosłą rocznicę .Po wysłuchaniu kilku świetnie zagranych, patriotycznych utworów głos zabrał Burmistrz Miasta i Gminy Bodzentyn Stanisław Marek Krak , po nim kilka słów o historii Naszego Miasta powiedział Przewodniczący Towarzystwa Przyjaciół Bodzentyna  Stefan Rachtan. W obecności gości z zagranicy rozpoczęła się najważniejsza i jakże wzruszająca część uroczystości – odczytywanie około 300 nazwisk mieszkańców gminy Bodzentyn , zarówno Polaków jak i Żydów, którzy stracili życie z rąk hitlerowskiego okupanta.  Nazwiska wyczytywali na zmianę obywatele Bodzentyna i goście przybyli z zagranicy . Po zakończeniu tej niezapomnianej chwili delegacja złożona z przedstawicieli Urzędu Miasta i Gminy – burmistrzów Stanisława Marka Kraka i Mariusza Kozery, radnego Jana Zygadlewicza, przewodniczącego Towarzystwa Przyjaciół Bodzentyna Stefana Rachtana, przewodniczącej Szwedzkiego Komitetu  przeciwko Antysemityzmowi Leny Jersenius, a także przedstawicieli Towarzystwa Dawida Rubinowicza – Justyny Drogosz i  Roberta Kity oraz Leszka Wnętrzaka przedstawiciela Marszałka A. Jarubasa i Wojciecha Wiśniosa sekretarza prezydenta Starachowic , złożyła okolicznościowe wiązanki kwiatów pod pomnikiem partyzantów , w miejscu egzekucji koło zagrody Czernikiewiczów i na Cmentarzu Żydowskim. Uroczysta msza święta odprawiona przez księdza doktora Leszka Sikorskiego zakończyła tę podniosłą uroczystość, przypominającą nam wszystkim okropności wojny i wagę wolności.

Jacek Poprawiak