Konkurs: „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – reszta nie jest milczeniem…”

Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli oraz Towarzystwo im. Dawida Rubinowicza serdecznie zapraszają uczniów oraz nauczycieli naszego regionu do udziału w konkursie „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – reszta nie jest milczeniem…”.
Ci, którzy żyją, otrzymują mandat od tych wszystkich, którzy umilkli na zawsze. Wywiązać się ze swego obowiązku mogą tylko starając się odtworzyć dokładnie to co było, wydzierając przeszłość zmyśleniom i legendom.
Czesław Miłosz
(Odczyt z okazji otrzymania
Nagrody Nobla, 8 grudnia 1980 r.)

1 września 2010 roku wszyscy uczniowie gimnazjów województwa świętokrzyskiego otrzymali „Pamiętnik Dawida Rubinowicza” – książkowe wydanie wspomnień żydowskiego chłopca, który przebywał w czasie drugiej wojny światowej w getcie w Bodzentynie, a w 1942 roku został wywieziony do obozu zagłady w Treblince.
Przekazanie książki współczesnym rówieśnikom Dawida Rubinowicza było wspólnym pomysłem Świętokrzyskiego Urzędu Marszałkowskiego oraz Kuratorium Oświaty w Kielcach, podsumowującym zakończony program promowania najnowszej historii w świętokrzyskich szkołach.
Zdaniem świętokrzyskiego kuratora oświaty – ta wzruszająca lektura „to lekcja historii Polski i Ziemi Kieleckiej oraz zachęta do postaw tolerancji, akceptacji, przyjaźni w obrębie innych kultur i religii, a jednocześnie dobra pomoc dydaktyczna dla nauczycieli”.
Nawiązując do powyższej inicjatywy, Świętokrzyskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli oraz Towarzystwo im. Dawida Rubinowicza serdecznie zapraszają uczniów oraz nauczycieli naszego regionu do udziału w konkursie „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – reszta nie jest milczeniem…”.
Głównym celem konkursu jest wspieranie działań przyczyniających się do kształtowania wśród młodzieży postaw tolerancji i otwartości wobec różnic rasowych, etnicznych i religijnych oraz do przezwyciężania uprzedzeń i stereotypów.
Mamy nadzieję, iż podczas lektury towarzyszyć nam wszystkim będzie dołączone do dzienników Dawidka Rubinowicza przesłanie, zawarte w liście Marszałka Adama Jarubasa i Kurator Małgorzaty Muzoł do młodzieży, w którym autorzy piszą: „(…) niech urwany wątek twórczości tego chłopca stanie się dla Was – architektów przyszłości – wyzwaniem, by tworzyć przyszłość, w której nigdy nie będzie miejsca na nienawiść i nietolerancję”.
Jeszcze raz serdecznie zapraszamy uczniów i nauczycieli do udziału w Konkursie.
Czekamy na Państwa zgłoszenia i prace konkursowe.
Organizatorzy Konkursu

100 rocznica urodzin „Dzika”

zakończenie projektu „Partyzanci spod Łysicy”

            Publiczne Gimnazjum w Bodzentynie nosi imię Jana Piwnika „Ponurego”. Imię, które zobowiązuje do zachowania pamięci o zgrupowaniach AK „Ponurego–Nurta”. Marian Świderski ps. „Dzik” był jednym z partyzantów, którzy uczestniczyli we wszystkich akcjach i potyczkach u boku „Ponurego” a później „Nurta”. Był postacią nietuzinkową, odważnym i troskliwym dowódcą. Dlatego też Towarzystwo Dawida Rubinowicza wraz ze Stowarzyszeniem Pamięci Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponurego-Nurta” postanowili uczcić jego pamięć w sposób wyjątkowy.

            1 października w Gimnazjum w Bodzentynie na uroczystościach jemu poświeconych pojawili się: Leszek Bukowski dyrektor Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Marek Jedynak oraz Szczepan Mróz redaktorzy nowego wydania wspomnień Mariana Świderskiego „Wśród lasów, wertepów”, Stefan Rachtan prezes Towarzystwa Dawida Rubinowicza oraz Janusz Mariusz Kozera Vice Burmistrz MiG Bodzentyn. W swoich progach gościła nas Dyrektor Elżbieta Biskup.

            Na początek zaprezentowaliśmy nowe uaktualnione wydanie książki Mariana Świderskiego „Wśród lasów, wertepów”. Marek Jedynak, który włożył najwięcej pracy aby wyglądało ono jak najlepiej pokrótce przedstawił czym różni się od wydania I z roku 1983. W wydaniu Towarzystwa Dawida Rubinowicza skorzystano z odręcznych notatek autora robionych ołówkiem na jego własnym egzemplarzu. Skorzystano też z nowinek technicznych, które umożliwiły nam poprawienie jakości zdjęć oraz uatrakcyjnienie szaty graficznej.

            Następnie Szczepan Mróz opowiedział historię odnalezienia filmów z nigdzie do tej pory nieprezentowanymi zdjęciami partyzantów ze zgrupowań „Ponurego-Nurta”. Na kilkunastu z tych zdjęć można zobaczyć Mariana Świderskiego. Szczepan Mróz wyraził przekonanie że major „Dzik” na pewno nie widział tych fotografii za swojego życia. Wystawę ze zdjęciami można oglądać w Gimnazjum w Bodzentynie.

            Pan Stefan Rachtan gorąco zachęcając młodzież do przeczytania wspomnień „Dzika” wspomniał o tym jak był naocznym świadkiem przemarszu partyzantów „Dzika” na akcję pod Wojciechowem w 1943 roku. Opowiedział też o swoich spotkaniach z Marianem Świderskim. Robert Kita zastępca prezesa Towarzystwa Dawida Rubinowicza w ciepłych i wzruszających słowach przedstawił sylwetkę swojego teścia, o którym zawsze mówił i mówi tata. Marian Świderski przez bliskich nazywany był Maryś. W związku z tym Robert Kita życzył młodzieży aby takich ciepłych, kochających Marysiów miała w swoich domach. Dyrektor Delegatury IPN w Kielcach Leszek Bukowski przekazał Pani Dyrektor Elżbiecie Biskup różnorakie materiały edukacyjne do wykorzystania w pracy w szkole.

            Na finał Artur i Dorota Anyż nasi dyżurni reżyserzy teatralni przedstawili wspaniały spektakl teatralny „Michniów 2010” dedykowany właśnie „Dzikowi”. Spektakl a w zasadzie widowisko bez słów do muzyki Henryka Mikołaja Góreckiego opowiada o pacyfikacji Michniowa w najlepszy z możliwych sposobów. Sugestywny, poruszający, dopracowany estetycznie. Tylko tak można oddać prawdę o wydarzeniach które nie mieszczą się w słowie.

            Projekt „Partyzanci spod Łysicy” został sfinansowany ze środków Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

Jan Pałysiewicz

link do YouTube:

     www.youtube.com/watch

III Dni Dawida Rubinowicza

            Drodzy Państwo III Dni Dawida Rubinowicza miały rozpocząć się 2 września od polsko-szwedzkiej konferencji szkoleniowej dla nauczycieli. Los jednak a dokładnie mówiąc marszałek województwa świętokrzyskiego Adam Jarubas sprawił nam miłą niespodziankę wychodząc z inicjatywą rozdania 46 tysięcy egzemplarzy nowego wydania „Pamiętnika Dawida Rubinowicza” wszystkim gimnazjalistom województwa świętokrzyskiego w dniu rozpoczęcia nowego roku szkolnego 1 września 2010. Dzień ten stał się więc prawdziwym rozpoczęciem III Dni Dawida Rubinowicza. Nasze wydanie pamiętnika nosi tytuł „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – reszta nie jest milczeniem” i składa się z czterech tekstów: informacji o odnalezieniu pamiętnika w 1957 roku w Bodzentynie, właściwego tekstu pamiętnika, zbioru reportaży z 1960 roku napisanego przez Jerzego Janickiego i Bronisława Wiernika, w którym autorzy opisują spotkania z ludźmi, którzy znali Dawidka przed i w czasie wojny oraz studium porównawczego o warunkach życia w Bodzentynie w latach 1939-42, napisanego przez szwedzką dziennikarkę Ewę Wymark.

            W następnych dniach wszystko potoczyło się zgodnie z naszymi zamierzeniami. 2-3 września odbyła się konferencja szkoleniowa dla nauczycieli z woj. Świętokrzyskiego: „Jak uczyć o holokauście”. Wzięło w niej udział ponad 20 nauczycieli szkół gimnazjalnych z naszego regionu. Pierwszego dnia Wiesława Młynarczyk zaprezentowała metody nauczania o Holokauście natomiast drugiego dnia najpierw Mikael Enoksson poinformował o tym jak Szwedzi edukują a następnie edukatorzy ze Szwecji w ramach wspólnych warsztatów pracowali z naszymi nauczycielami. W tym miejscu chciałbym gorąco podziękować Szwedzkiemu Komitetowi Przeciwko Antysemityzmowi, współorganizatorowi konferencji, oraz jego szefowej Lenie Jersenius.

            W sobotę 4 września zaplanowaliśmy odsłonięcie na cmentarzu żydowskim w Bodzentynie pomnika poświęconego członkom rodziny Maxa Szafira. Niestety ciężka i niespodziewana choroba syna Maxa nie pozwoliła jemu, dzieciom i wnukom przybyć do Bodzentyna. W związku z tym zebraliśmy się z ks. Leszkiem Sikorskim na cmentarzu aby pomodlić się za Maxa i jego bliskich. W godzinach popołudniowych przenieśliśmy się do Zagrody Czernikiewiczów przy ulicy 3 Maja w Bodzentynie.

            Spotkanie z Jadwigą Płonką, córką Kazimierza i Marii Zygadlewiczów, pozwoliło nam poznać historię i losy jej rodziców, jedynych mieszkańców Bodzentyna uhonorowanych odznaczeniem „Sprawiedliwy wśród narodów świata”. Państwo Zygadlewiczowie zasługują na pamięć i uznanie z racji szlachetnego czynu polegającego na udzieleniu przez 1,5 roku schronienia Żydowi z Łodzi Józefowi Rubinowiczowi. Historia Rubinowicza ocalonego z Zagłady przez Zygadlewiczów już niedługo dostępna będzie na naszej stronie internetowej.

            Gościem następnego spotkania była Ewa Wymark, szwedzka dziennikarka, autorka tekstu będącego częścią nowego wydania Pamiętnika a dotyczącego warunków życia w Bodzentynie w latach 1939-42. Ewa napisała swój tekst na postawie 15 sfilmowanych rozmów z Żydami mieszkającymi w Bodzentynie w tychże latach. Dziesięcioro z nich to osoby urodzone i zamieszkałe w Bodzentynie przed wojną. Pięcioro to Żydzi, których w czasie wojny deportowano do Bodzentyna z Płocka. Ewa pokazała nam fragmenty filmów oraz opowiedziała o tragicznych warunkach egzystencji w getcie w Bodzentynie. Tych, którzy chcą się dowiedzieć więcej na ten temat zapraszam do przeczytania tekstu Ewy Wymark zatytułowanego „Pamiętnik Dawida Rubinowicza – Bodzentyn 1939 - 1942. Studium porównawcze”.

            Ostatni punktem programu III Dni Dawida Rubinowicza był spektakl „Trzy Kultury” w reżyserii Doroty Anyż. Świetne przedstawienie prezentujące kultury polską, żydowską i cygańską zgodnie ze sobą egzystujące na pięknej, świętokrzyskiej ziemi. Przedstawienie operujące tekstami poetów ludowych w zaskakujących interpretacjach. Ludowe melodie w nowoczesnych aranżacjach to dzieło Piotra Resteckiego oraz towarzyszących mu muzyków. Wspaniałe i zaskakujące widowisko godne tego aby promowało nasz region na największych imprezach w kraju i zagranicą. Gratulacje dla wszystkich jego twórców.

            Gorące podziękowania dla Muzeum Wsi Kieleckiej za udzielenie nam gościny w  pięknej Zagrodzie Czernikiewiczów.

Jan Pałysiewicz